Peter LYNCH, 1990'da Magellan Fonu'ndan emekli olana kadar en başarılı performansa sahip olan fon yöneticisidir.
Lynch'in yatırımlarında aradığı özelliklerin bileşimi;
- finansal güce sahip
- rekabet yeteneği yüksek
- sağlıklı bir iş
Ayrıca Lynch, Pek gözde olmayan sektörde en iyi performans sergileyen şirkete öncelik verirdi.
Bireysel küçük yatırımcıların profesyonel yatırımcılara göre daha avantajlı olduğunu söyler.
Niş şirketler (hızlı ama aşırı ölçüde hızlı olmayan bir gelir artışı öneren, agresif biçimde yönetilen küçük şirketler aranmalı.
En az 10 kat (yüzde 1.000) artış potansiyeli taşıyan hisselere para yatırmak.
Hisse seçimine bilimden çok bir sanat gibi, matematik kesinlikten çok mantıksal sağduyuyla yaklaşmanın kilit unsur olduğuna inanıyordu.
Hisse yatırımı için bireysel yatırımın daha avantajlı olduğunu düşünür, amatör yatırımcıların profesyonel yatırımcılar gibi bazı yapısal kısıtlamalara tabi olmadığını söyler.
Profesyonel fon yöneticilerinin kalabalıklardan farklı davranmasını engelleyen sosyal ve siyasi engeller vardır. Eğer bir fırsatı kaçırmamak için girişimde bulunur ve işler ters giderse suçlu onlar olacaktır. Kalabalığın peşine takılmak onların yararınadır çünkü yanlışta yapsalar herkes aynı yanlışı yapmış olacağı için kendilerini savunabilirler.
Fon yatırımlarında sınırlamalar vardır. Komitelerin belirlemiş olduğu hisseler içinden tercih yaparlar, niş sektörlerde heyecan verici genç şirketler dışlanır, fonların önemli bir kısmını öne çıkan kelepir şirketlere yatıramazlar, her hisseye küçük oranlarda yatırım yapmak zorundadırlar, büyük şirketlere yatırım yapmak zorundadırlar.
Lynch, şirketleri altı gruba ayırır;
- Yavaş büyüyenler
- Sağlam basanlar
- Döngüseller
- Varlık oyunları
- Hayata dönmeye çalışanlar
- Hızlı büyüyenler
Niş şirketlere yatırımlarda en az yüzde 20 büyüme vadeden agresif yönetilen küçük şirketler 10 ile 40 kat hatta 200 kat artışa rastlanabilir. Sıkıcı ve sevimsiz sektörlerde üzerine az ilgi çeken şirketlere yatırımı önerir. Kalabalıklar ve fonların dikkatini çekmeden bu şirketlere yatırım yapılır kalabalıkların dikkatini çektikten sonra moda oluşur ve trend takipçileri bundan sonra hisse yönelir bu trendçilere hisselerinizi satabilirsiniz.
Lynch bir şirketin yavaş büyüyen bir sektörde, ideal olarak da cenaze hizmetleri gibi hiç büyümeyen bir sektörde üstün rekabet konumundan sürdürülebilir şekilde yararlanmakta daha başarılı olacağına inanıyordu. Örneğin son on yılda kişisel bilgisayar ve cep telefonu talebi uçtu ama bu sektörde hisseler ayakta zor duruyor. Ne zaman bir firma bir inovasyon gerçekleşirse, diğer teknoloji firmaları mühendislerini daha ucuz ve daha iyisini yapmak için seferber eder. Ancak durağan bir büyüme temposu bulunan endüstrilere pazar payı kazanmak için rekabete giren yeni şirket sorunu en alt düzeyde olur.
Seçilen şirketi anlamak ve sürekli izlenmelidir. Alıp unutmak belayı davet etmektir. Karlı bir strateji izlemek için yapılan yatırımla kesintisiz olarak ilgilenmek gerekir. Elinizdeki hisseler hakkındaki bilginiz yeterli düzeyde sürerse, fazla erken satma hatasına düşmezsiniz.
Elinizdeki hisse için yanıtlamanız gereken iki soru;
- Sağladığı kazançlara oranla fiyatı hala cazip mi?
- Şirketteki gelişmeler yeterli kazanç artışını sağlayabilecek mi?
Hisse sahibi olmayı çocuk sahibi olmaya benzetirdi: bakabileceğinizden fazlasına sahip olmayın.
Lynch'e göre elde tutulması gereken hisse sayısı 5'i geçmemelidir. Yalnızca büyümeye açık 5 şirketin hisseleri tercih edildiğinde bunlardan 3'ü beklenen performansı sağlarken biri kötü performans sergilese de beşinci şirket hayal edilenden fazlasını kazandırır.
Yatırımcı piyasada günün modası haline gelen, ya da dendiği gibi ortalığa fısıldanan hisselerin cazibesine kapılarak yatırım yapmaya kalkmamalıdır. Bunlar çoğu zaman içi boş umutlardan öteye gitmez.
Uzun vadeli getirinizi yükseltmenin yolu, iyi zamanda da kötü zamanda da bir stratejiye sıkı sıkıya bağlı kalmaktır.
Lynch geleceğin Microsoft'u, geleceğin Disney'i gibi isimlerle reklamı yapılan şirketlerin hisseleri alınmamalı diye uyarırdı.
Teknik analizi (grafik çizimlerini) kabul etmezdi. "Şu kıpırtı bilimine pek itibar etmem" derdi.
Piyasa hareketlerini kestirmeye çalışarak alım satım yapmak olsa olsa çok zayıf bir performans getirecektir, çünkü yatırımcının iyimser ve karamsar yaklaşımları büyük olasılıkla yanlış zamanlara denk gelecektir. Bunun dışında sık işlem yapmanın işlem bedeli ve vergi gibi ek bir maliyette vardır.
Bütün büyük çıkış ve düşüşler hep süpriz olmuştur.
İşin anahtarı sabırdır, Lynch de sık sık dişini sıkıp bir şirketin değerini diğerlerinin de takdir etmesini bekledi. Fiyatı hiç kıpırdamadan duran hisselerine sıkıca sarılmaya alışkındı. Gelen getirinin çoğunu hisselerin elindeki üçüncü ya da dördüncü yılında kazandığını söylerdi.
Glean ARNOLD, Büyük Yatırımcılar, Kronik Kitap
Yorumlar
Yorum Gönder